روش اجرائی ارزیابی اثرات زیست محیطی 

()

۱- هدف

شرح چگونگی شناسایی جنبه های زیست محیطی  کلیه فعالیتها، خدمات و محصولات آرایه کاشانه مانا و ارزیابی آثار آنها بر محیط زیست داخل و بیرون شرکت و بر جامعه مطابق با هدف انجام اقداماتی برای حذف و یا به حداقل رساندن اثرات مخرب زیست محیطی می باشد.

۲ـ دامنه کاربرد

کلیه واحدهای شرکت، محصولات، خدمات و فعالیتهای شرکت و همچنین فرآیندهای تعریف شده بر اساس استاندارد ISO 14001:2015 است.

۳- مفاهیم

  • جنبه های زیست محیطی (Environmental Aspect): بخشی از فعالیتها، محصولات یا خدمات یک سازمان که بتواند با محیط زیست تاثیر متقابل داشته یا بتواند داشته باشد.
  • پیامد اثر زیست محیطی(Environmental Impact): هر تغییری در محیط زیست، اعم از نا مطلوب یا مفید که تمام یا بخشی از آن ناشی ازفعالیتها، محصولات یاخدمات یک سازمان باشد.
  • جنبه زیست محیطی بارز(Significant Environmental Aspect): جنبه ای است که یک یا چند پیامد زیست محیطی بارز داشته یا بتواند داشته باشد.
  • شرایط زیست محیطی (Environmental Condition): حالت یا مشخصه ای از محیط زیست که در نقطه خاصی از زمان تعیین میشود.
  • الزامات قانونی: قوانین یا مقرراتی است که فهرست آنها در روش اجرایی شناسایی، دستیابی و به روز نگهداری وکنترل الزامات قانونی و سایر الزامات درج شده است.
  • جنبه های زیست محیطی مستقیم: آن دسته از جنبه های زیست محیطی که به طور مستقیم توسط سازمان قابل کنترل است.
  • جنبه های زیست محیطی غیر مستقیم: آن دسته از جنبه های زیست محیطی که مستقیما توسط سازمان قابل کنترل نیست ولی از طریق تاثیرگذاری (Influence) می تواند اثرات آنرا کاهش دهد یا احتمال وقوع آنرا کم کند.
  • شرایط عادی فعالیت یا فرآیند: شرایطی که در آن پارامترهای موثر بر فعالیت یا فرایند در حدود تلرانسهای مشخص باشد.
  • شرایط غیر عادی فعالیت یا فرایند: شرایطی که درآن یک یا چند پارامتر موثر بر فرایند ازحدود تلرانسهای خود خارج شوند، به طور مثال افزایش یا کاهش درجه حرارت یا فشار متعارف درانجام فعالیت یا فرایند.
  • شرایط اضطراری: به شرایط غیر عادی فرایند یا فعالیت های مجتمع گویند که درمدت زمان بسیار کوتاه باعث انحراف زیاد از خط مشی سازمان گردد و شرایط نامطلوب زیست محیطی و عدم ایمنی ایجاد نماید. نمونه هایی از شرایط اضطراری می تواند آتش سوزی درساختمانها و انبارها و غیره باشد.

۴- شرح

کلیات:

مسئولیت شناسائی و ارزیابی جنبه های زیست محیطی بر عهده مسئول ایمنی و بهداشت است. البته لازم است برای شناسائی طی تشکیل کمیته ای متشکل از مسئول ایمنی و بهداشت، نماینده مدیریت و مدیر واحد مربوطه و دیگر اعضاء به تشخیص اعضاء کمیته در جلسه حضور داشته باشند و در خصوص شناسائی و ارزیابی ریسکهای جنبه های زیست محیطی محصول، خدمات و فعالیتهای شرکت بحث و بررسی نمایند. برای شناسائی جنبه های زیست محیطی و ارزیابی ریسکها باید چرخه حیات محصول و خدمات و فعالیتهای شرکت مد نظر قرار داده شود. در روش اجرائی چرخه حیات به کد HS-PR-06 فعالیتهای شرکت بر اساس دسته بندی محصول، خدمات و دیگر فعالیتهای شرکت مشخص میگردد. سپس بر اساس روش اجرائی جاری ارزیابی جنبه های زیست محیطی باید انجام شود.

جنبه های زیست محیطی ENVIRONMENTAL  ASPECT

 

الف) برای مشخص کردن و شناسایی جنبه های زیست محیطی سه مقوله کلی زیر در نظر گرفته می شود:

  • فعالیت ها (ACTIVITIES)
  • خدمات  ( SERVICES)
  • محصولات (PRODUCTS)

به این ترتیب فهرستی از کلیه فعالیتها، خدمات و محصولات که به نحوی با سازمان در ارتباط هستند بدست می­آید.  این موارد در فرم شناسائی و ارزیابی جنبه های زیست محیطی HS-FO-31 باید ثبت شود.

ب) پس از مشخص شدن فهرست فعالیتها، خدمات و محصولات شرکت، جنبه های زیست محیطی با توجه به گروههای شش گانه زیر قابل تعیین می باشند:

  • نشر در هوا (EMMISSION TO AIR)
  • رها شدن درآب ( (RELEAS TO WATER
  • مدیریت ضایعات(WASTE MANAGEMENT)
  • آلودگی زمین (LAND CONTAMINATION)
  • استفاده از مواد خام و منابع طبیعی (USE OF ROW MATERIALS AND NATURAL RESOUREES)
  • سایر موارد زیست محیطی محلی و موارد مربوطه به جامعه (OTHER LOCAL ENVIRONMENTAL AND COMMUNITY ISSUES)

ج) درهریک ازگروههای نامبرده فوق می بایستی جنبه های زیست محیطی ناشی از موارد زیر نیز مورد توجه قرارگیرد:

  • شرایط عملیاتی عادی
  • شرایط عملیاتی غیرعادی
  • حوادث غیرمترقبه و موقعیت های اضطراری بالقوه
  • فعالیت های گذشته و جاری و برنامه ریزی شده

 

د) برای نظارت کردن برجنبه های زیست محیطی، می بایست منابع مختلف و بالقوه تولید آلودگی شناسایی گردد.

این منابع به عنوان مثال میتواند شامل موارد زیر شود:

منابع آشکار تولیدکننده آلودگی مانند دود حاصل از لحیم کاری، جوشکاری و.

منابع نا آشکار تولید آلودگی مانند ترکیبات آلی فرار منتشر شده از منبع سوخت و یا رزین و …

ه) علاوه برجنبه های زیست محیطی که سازمان می تواند مستقیما برآنها کنترل داشته باشد، کلیه جنبه های زیست محیطی که مستقیما تحت کنترل سازمان نیست ولی می تواند برآنها تأثیرگذار باشد نیز باید شناسایی گردد، مانند جنبه های زیست محیطی مربوط به فعالیت های پیمانکاران و جنبه های زیست محیطی ناشی از مصرف محصولات توسط مشتریان.

مکانیزم شناسایی جنبه های زیست محیطی:

 

آرایه کاشانه مانا برای شناسایی جنبه های زیست محیطی از ابزارهای زیر استفاده مینماید:

  • بازنگری عملکرد گذشته شرکت  
  • ارزیابی کارخانه، محوطه،  دفتر مرکزی و نیز سایر مکان های در اختیار
  • بازنگری فرایند و محصول
  • بازنگری ارتباطات داخلی و خارجی و شکایات و نظرات دریافت شده از طرفهای علاقمند به محیط زیست
  • اندازه گیری و ممیزی زیست محیطی درتطابق با الزامات قانونی/ مقررات
  • مصاحبه با کارکنان

نحوه شناسایی جنبه های زیست محیطی: فهرستی از تمامی فعالیتهای شرکت برای تولید محصول، انجام خدمات و همه فعالیتهای شرکت باید در فرم شناسائی و ارزیابی جنبه های زیست محیطی HS-FO-31 تهیه شود. سپس باید برای فعالیتهای ثبت شده هرگونه اثر گذاری آنها بر محیط زیست بررسی شود و مواردی که تاثیر گذار بر محیط زیست می باشند و یا تاثیر پذیر از محیط زیست هستند انتخاب و دیگر موارد حذف شود.  برای بررسی اثر گذاری بر محیط زیست در صورت نیاز باید در جلسات و از همفکری افراد با تجربه استفاده شود.

اثرات زیست محیطی (Environmental Impact)

پس از شناسایی جنبه های زیست محیطی مقوله های مرتبط سازمان اثرات زیست محیطی آنها نیز باید شناسایی شود.

این اثرات می­تواند همچون آلودگی هوا، آلودگی آب، آلودگی خاک، تولید ضایعات، آلودگی صوتی، تولید مزاحمت، ضایع شدن مواد اولیه، انرژی، منابع طبیعی و غیره باشد.

ارزیابی اثرات زیست محیطی آلاینده ها:

برای ارزیابی اثرات زیست محیطی ناشی از مقوله های مرتبط به کارخانه و دفتر مرکزی و پروژه ها دو عامل اصلی شدت اثر A و احتمال وقوع B باید بر آورد شود. حاصلضرب ایندو عامل  (A*B)  عدد C  را که ضریب ارزیابی نام دارد بدست میدهد.. پارامترهای مورد توجه درضریب   A,B   و همچنین شاخص های درنظر گرفته شده برای ارزیابی درجداول (۱)و(۲) موجود در همین روش اجرایی درج شده است.

۱۰»A»۱                                                   A=  شدت اثر

۱۰»B»۱                                               B= احتمال وقوع

۱۰۰»C»۱                                      C=A*B= ضریب ارزیابی 

= (Cmax-Cmin)/3=(100-1)/3=33 عدد شاخص

اولویت بندی:

کم اهمیت                      ۳۳C

متوسط       ۶۶                 C»۳۳                 

 مهم                            ۶۶«C

تبصره ۱: هرگاه ۶«A (درهرصورت مهم )

تبصره ۲: وجود الزام قانونی برای هر جنبه زیست محیطی (در هر صورت مهم)

تبصره ۳: هرگاه یک جنبه زیست محیطی بصورت بالقوه باعث ایجاد یک شرایط اضطراری گردد. (در هرصورت مهم)

تبصره ۴: هرگاه ۶A»۴ و۷B  (درهرصورت مهم)

تبصره ۵: هرگاه A=3 و۹B (درهرصورت مهم)

تبصره ۶: بین دو جنبه که دارای ضریب ارزیابی یکسانی هستند اولویت به ترتیب زیر درجه بندی خواهد شد:

– اولویت جنبه های مستقیم از غیر مستقیم بیشتر است.

– در صورتیکه هر دو مستقیم یا هر دو غیر مستقیم باشد، اولویت با جنبه های با شدت اثر بیشتر است.

– در صورتیکه شدت اثرها نیز با یکدیگر یکسان باشد، طبیعتا با ضریب ارزیابی یکسان، احتمال وقوع نیز یکسان خواهد بود.

د) ارزیابی اثرات زیست محیطی مربوط به مصرف منابع و تولید ضایعات:

مصرف منابع در تولید محصول باید مطابق با BOM باشد، همچنین مقدار عددی تولید ضایعات نیز باید برابر با مقادیر تعیین شده باشد. انحراف صعودی از اعداد در نظر گرفته شده بیانگر استفاده زیاد مواد اولیه و همچنین تولید زیاد ضایعات است که منجر به تاثیر منفی بر محیط زیست میگردد. لازم است ارزیابی ریسک سوء مصرف مواد اولیه و تولید زیاد ضایعات و راه کارهای کنترل انجام شود.

کنترل جنبه های زیست محیطی و آثار آنها:

پس از ارزیابی جنبه های زیست محیطی و آثار آنها و اولویت بندی آنها توسط مسئول ایمنی و بهداشت باید نتایج آنها را به اطلاع نماینده مدیریت برساند سپس  نماینده مدیریت باید نتایج ارزیابی را در اولین جلسه بازنگری مدیریت مطابق روش اجرایی بازنگری مدیریت مطرح نماید. (البته توصیه می­شود هرگاه زمان انتظار برای برگزاری جلسه بازنگری مدیریت طولانی باشد نماینده مدیریت  در اسرع وقت

نتایج را به اطلاع مدیریت برسانند) درصورت امکان نماینده مدیریت می تواند جلسه فوق العاده بازنگری مدیریت را تدارک ببیند. تصمیم گیری در این جلسات به یکی از صورتهای زیر خواهد بود:

جنبه های زیست محیطی که در اولویت بندی جزو طبقه مهم قرار گرفتند باید در دستور کار تدوین اهداف کلان و خرد زیست محیطی قرار گیرند در غیر این صورت می بایست برای کنترل اثرات مرتبط به این جنبه ها از یک روش اجرایی، دستورالعمل کاری، برنامه زیست محیطی یا طرح مطالعاتی استفاده نمود.

 جنبه های زیست محیطی که در اولویت بندی جزو طبقه متوسط قرار گرفتند می بایست با صلاحدید اعضاء جلسه بازنگری مدیریت و با توجه به اهداف کلان و خرد زیست محیطی در برنامه بهبود سیستم مدیریت زیست محیطی قرار گیرند ولی کنترل آنها در آن زمان در اولویت نمی باشد.

جنبه های زیست محیطی که در اولویت بندی جزو طبقه کم اهمیت قرار گرفته اند پس از اجرای برنامه های زیست محیطی و بهبود سیستم مدیریت زیست محیطی و درصورت کنترل موارد اهمیت دار تحت کنترل قرار خواهند گرفت.

توضیح: شایان ذکر است برای آن دسته از جنبه های زیست محیطی که جزو ملاحظات بین المللی است ولی هنوز جزو الزامات قانونی / مقرراتی در نیامده است و در اولویت بندی در طبقه متوسط قرار گرفته است نماینده مدیریت موظف است پیگیریهای لازم را از مراجع ذیصلاح جهت دریافت اطلاعات بیشتر انجام دهد تا در صورت تدوین یک الزام قانونی یا مقرراتی خاص برای آن بلافاصله به عنوان یک جنبه زیست محیطی مهم در دامنه شمول سیستم مدیریت زیست محیطی قرار گیرد. مطابق روش اجرایی ارتباطات داخلی و خارجی

توضیح: برای آندسته از جنبه های زیست محیطی که اطلاعات کافی برای ارزیابی اثرات آنها موجود نباشد، نماینده مدیریت موظف است تیمی را جهت مطالعه آن انتخاب کند. این مطالعات باید جزو برنامه های زیست محیطی مدون سازمان باشد.

پس ازشناسایی جنبه ها و آثار زیست محیطی ناشی از مقوله های مرتبط با شرکت (فعالیت، خدمات و محصولات) و ارزیابی و اولویت بندی آنها این نتایج در مجموعه فهرست جنبه های زیست محیطی و ارزیابی آثار آنها وارد می شود. این مجموعه اطلاعات زیر را در بردارد:

 

مقوله(فعالیت، خدمت و محصول)، جنبه زیست محیطی، اثر زیست محیطی، مستقیم و غیر مستقیم بودن، نحوه کنترل اثر، عادی یا غیرعادی یا اضطراری بودن شرایط و همچنین پارامترهای مربوط به ارزیابی اثر شامل شدت(A) ، احتمال وقوع(B) ،ضریب ارزیابی  (C)  و اولویت بندی با توجه به سطح اهمیت(مهم، متوسط و کم اهمیت).

برای به روز نگه داشتن اطلاعات مربوط به اثرات و جنبه های زیست محیطی به شکل زیر عمل می شود:

  • درصورت بروز هر تغییری در ماهیت فعالیتها، محصولات و خدمات، گسترش یا بسط و توسعه شرکت، احداث تاسیسات جدید، بروز حوادث و شرایط غیر نرمال کار، دریافت نظرات از طرفهای علاقه مند به محیط زیست، دریافت قوانین و مقررات جدید زیست محیطی و … لازم است جنبه های زیست محیطی تغییرات مجددا بررسی و ارزیابی شود و در صورت نیاز مستندات تهیه شده بروز شوند.
  • باتوجه به آموزشهای ارائه شده در صورتیکه هر یک از کارکنان یک بخش با اثری پیش بینی نشده مواجه شوند باید این مطلب را به مدیر بخش مربوطه گزارش دهند، مدیر مربوطه موظف است طی یک گزارش کتبی، به مسئول ایمنی و بهداشت سازمان را در جریان مراتب قرار داده و ایشان باید نسبت به بررسی موضوع و اقدامات لازم اقدام نمایند.

جنبه های زیست محیطی که شرکت کنترل مستقیم بر آنها ندارد

این موارد در مرحله استفاده محصول توسط مشتری و یا مرحله انجام خدمات توسط پیمانکاران می باشد. برای اینگونه موارد شرکت باید بر اساس چرخه حیات اثرات زیست محیطی را ارزیابی نماید و نسبت به انتقال  آنها به مشتری و پیمانکار اقدام نماید. و یا با تهیه دستورالعمل یا کاتالوگ جنبه های زیست محیطی شناسائی شده و چگونگی کاهش اثرات آنها بر محیط زیست را برآورد و اعلام نماید.

در ذیل جداول مرتبط به وزن دهی به شدت اثر  و احتمال وقوع در ارزیابی ریسک ارائه شده است .

 

جدول یک : نحوه محاسبه شدت اثر(A)

شدت اثر

نوع تاثیر

شاخص

اولویت بندی

خیلی زیاد

اثر با توجه به زمان تاثیرگذاری

آلاینده در طی یک تماس کوتاه مدت خطرناک است. (مایعات، جامدات،گازها)

۱۰

اثر باتوجه به پایداری اثر

آلاینده بصورت گاز و انتشار آن غیر قابل کنترل است و اثر برگشت ناپذیر دارد(CO2,CH4)

۱۰

اثر باتوجه به دامنه تاثیر

آلاینده بصورت گاز است و دامنه تاثیر آن در داخل و خارج محوطه

۱۰

اثر با تو جه به دامنه تاثیر

آلاینده به صورت مایع است/ محیط پذیرنده آن مایع/دامنه تاثیر آن داخل وخارج کارخانه

۱۰

اثر با توجه به زمان تاثیرگذاری

آلاینده در تماس میان مدت(کمترازیک ماه وبیشترازیکروز)خطرناک است.گازCO2

۹

اثر با توجه به پایداری اثر

زمان رفع آلودگی یا مزاحمت یا تغییر بیشتر از یک ماه

۹

زیاد

اثر با توجه به میزان تاثیر آن بردیگرفعالیتها

اثر زنجیره ای بر دیگر فعالیتها و فرایندها

۸

اثرباتوجه به هزینه های تغییر اثر

درهربار بیش از ۱۰میلیون ریال

۷

اثرباتوجه به حساسیتهای طرفهای علاقمندیاذینفع یا همسایگان

حساسیت وجود دارد همراه با شکایت به مراجع قانونی

۷

===

حساسیت وجود دارد همراه با شکایت به مجتمع

۶

اثربا توجه به زمان تاثیرگذاری

آلاینده طی تماس دراز مدت (بیشترازیکماه) خطرناک است(گردوغباردرفضای بسته یاسروصدا)

۶

اثر با توجه به دامنه تاثیر

در محدوده داخل کارخانه

۵

متوسط

اثر با توجه به پایداری اثر

زمان رفع آلودگی یامزاحمت یا تغییر اثرکمترازیک ماه، بیشترازیک روز

۵

اثر با توجه به هزینه های رفع یا تغییراثر

هزینه های کمتراز۱۰میلیون/بیشترومساوی یک میلیون ریال

۵

اثر با توجه به میزان تاثیرآن بردیگرفعالیتها و فرایندها

اثر محدود بردیگرفعالیتها وفرایندها (مانندبوی نامطبوع که باعث ازبین رفتن تمرکز پرسنل است)

۴

کم

اثر با توجه به دامنه تاثیر

فقط در محدوده عامل آلاینده

۳

اثر با توجه به هزینه های رفع یاتغییر اثر

کمتر از یک میلیون ریال

۳

اثر با توجه به پایداری اثر

زمان رفع آلودگی یا مزاحمت یا تغییر اثر کمتر از یک روز

۲

خیلی کم

اثر با توجه به میزان تاثیر بردیگرفعالیتها و فرایندها

بدون تاثیر بر دیگر فعالیتها، فرایندها و محیط زیست

۱

اثر با توجه به حساسیت طرفهای علاقمند یا ذینفع یا همسایگان

حساسیت وجود ندارد

۱

 

جدول دو : نحوه محاسبه احتمال وقوع

احتمال وقوع

نرخ احتمال وقوع

اولویت بندی

خیلی زیاد

اتفاق حتمی است(هرروزاتفاق می افتد)

۱۰

درشرایط عادی اتفاق می افتد(هرماه حداقل ۱۰باراتفاق می افتد)

۹

زیاد

فقط درشرایطی که اپراتور ذیصلاح نباشد(هرماه حداقل۵باراتفاق می افتد)

۸

فقط در شرایط عدم نگهداری مناسب تجهیزات (نگهداری نامناسب مخازن سوخت)(هرماه سه بار اتفاق می افتد)

۷

متوسط

فقط درشرایط کارکرد اپراتور کم دقت(هرماه حداقل یک بار اتفاق می افتد)

۶

فقط در شرایط غیرعادی اتفاق می افتد(هردوماه یکبار اتفاق می افتد)

۵

کم

فقط درشرایطی که پرسنل ازروی عمدوسوءنیت انجام می دهند(هرسه ماه یکبار اتفاق می افتد)

۴

فقط درشرایط اضطراری(آتش سوزی وغیره) (هرشش ماه یکبار اتفاق می افتد)

۳

فقط درشرایط غیرقابل پیش بینی(سیل،زلزله،طوفانی وغیره)(هرسال یکباراتفاق می افتد)

۲

خیلی کم

فقط درشرایط بسیار محدود (هردوسال به بالا یکبار اتفاق می افتد)

۱

 

۵- مسئولیت ها و اختیارات

  • مسئولیت اجرای این روش اجرائی بر عهده مسئول ایمنی و  بهداشت است.
  •  

۶- مدارک مرتبط

  • روش اجرائی چرخه حیات  HS-PR-06
  • دستورالعمل ایمنی و بهداشت HS-WR-01                                        

 

۷- ضمائم

  • فرم شناسائی و ارزیابی جنبه های زیست محیطی HS-FO-31
  • کنترل، پایش و بازنگری
  • لازم است این دستورالعمل حداقل سالی یکبار توسط واحد تضمین کیفیت بازنگری شود. همچنین در صورت نیاز به اصلاح در نتیجه دریافت بازخوردها، یا نتایج ممیزی و یا اعلام و درخواست اصلاح و تغییر و… ، واحد تضمین کیفیت نسبت به بازنگری اقدام نماید. روش تایید و تصویب بازنگری و اعمال اصلاحات مطابق با روش اجرائی اطلاعات مدون است.
  • پایش و اندازه گیری اثر بخشی این دستورالعمل مطابق با شاخصهای تعریف شده در شناسنامه هر فرآیند HS-FO-15 باید در دوره های در نظر گرفته شده و توسط متولی فرایند اندازه گیری و گزارش شود.

شاخص قابل اندازه گیری این دستورالعمل: کاهش درصدی یا تعدادی ریسکها یا جنبه های زیست محیطی نیازمند به اقدام واکنشی واقدام اصلاحی نسبت به دوره قبل است . معیار پذیرش روند نزولی نسبت به دوره قبل .

  • نگهداری سوابق

در نتیجه اجرای این دستورالعمل و انجام  بازنگری باید متن منسوخ بازنگری شده (آخرین ویرایش بازنگری شده) بمدت یکسال در بایگانی واحد تضمین کیفیت بصورت متن کاغذی یا الکترونیکی نگهداری شود . همچنین هرگونه سوابق دیگری که در نتیجه اجرای این دستورالعمل ایجاد می شود باید بمدت دوسال در واحد تضمین کیفیت و سپس دوسال بایگانی راکد باشد.

آیا این مطلب برای شما مفید بود ؟

برای امتیاز به مطلب روی ستاره ها بزنید

میانگین رضایت کاربران / ۵. تعداد رای ها

اولین نفری باشید که به این مطلب امتیاز می دهید

اگر مطالب ما برای شما مفید بوده است ...

مطالب ما در اینستاگرام را هم دنبال کنید

از اینکه این مطلب نظر شما را جلب نکرده است، پوزش می‌طلبیم.

فرصت دهید مطلب را بهتر خواهیم کرد.

جهت ارتقا این مطلب پیشنهاد خود را در بخش نظرات ارسال کنید.

اشتراک در
اطلاع از
guest
1 دیدگاه
قدیمی‌ترین
تازه‌ترین بیشترین رأی
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
آرش شکروی
آرش شکروی
10 ماه قبل

حفاظت از محیط زیست وظیفه هر انسان میباشد.

شبکه های اجتماعی
نکات مدیریتی
پر بازدیدترین مقالات
مقالات اخیر
1
0
افکار شما را دوست داریم، لطفا نظر دهید.x
()
x